Russian | English

بررسی اثر روغن کنجد در پیشگیری از فلبیت ناشی از شیمی درمانی

بررسی اثر روغن کنجد در پیشگیری از فلبیت ناشی از شیمی درمانی

Array

بررسی اثر روغن کنجد در پیشگیری از فلبیت ناشی از شیمی درمانی

بررسی اثر روغن کنجد در پیشگیری از فلبیت ناشی از شیمی درمانی
5 اسفند 1394 Ali Esmaili

شیمی درمانی به عنوان یک روش سیستمیک در درمان سرطان مورد استفاده قرار می‌گیرد و در آن از داروهای سیتوتوکسیک (cytotoxic) استفاده می‌شود که به طرز موثری از گسترش و رشد سریع سلول‌های سرطانی جلوگیری می‌کند اما در این بین مشکل اساسی عوارض جانبی این داروها است که اغلب به دلیل عوارض، ادامه درمان متوقف می‌شود.

شیمی درمانی بیش از 24 ساعت محرک وریدی بسیار قوی است که غالبا ایجاد فلبیت (Phlebitis) نموده و در نتیجه باعث از دست رفتن وریدهای سطحی می‌شود. فلبیت پاسخ التهابی تحت تاثیر تزریق وریدی داروهای شیمی درمانی است که ممکن است چند هفته تا چند ماه باقی بماند و درجات مختلفی از آسیب وریدی شامل درد، قرمزی و تورم، گرمی، سفت و طنابی شدن رگ محل تزریق و در نهایت تب را به دنبال دارد. میزان بروز فلبیت ناشی از شیمی درمانی حدود 70% گزارش شده است که احتمال خطر ایجاد ترمبوفلیت و آمبولی را در بیماران بالا برده و وضعیت سلامت بیماران را تحت الشعاع قرار می‌دهد. با توجه به اهمیت موضوع لزوم پژوهش جهت به کارگیری روشی در پیشگیری از فلبیت، امری است بدیهی و در تغییر سیر این عارضه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. یکی از موارد پیشنهادی در این رابطه، استفاده از روغن کنجد (Sesamum indicum) است که طبق نتایج به دست آمده از پژوهش‌ها، مصرف روغن کنجد در بیماران تحت شیمی درمانی، موجب کاهش بروز فلبیت شده است.

پژوهش‌های مختلفی خاصیت آنتی اکسیدانی، ضد موتاژنی و ضد التهابی روغن کنجد را گزارش نموده است. بر اساس نتایج آزمایش‌های صورت گرفته بر بیماران تحت شیمی درمانی، دو گروه مداخله ( استعمال روغن کنجد) و گروه کنترل ( عدم استعمال روغن کنجد) از لحاظ شدت (درجه) فلبیت ایجاد شده، دارای اختلاف چشمگیری بودند، به طوری که شدت فلبیت در گروه مداخله کمتر از شدت فلبیت در گروه کنترل بود. نتایج این پژوهش نشان داد که بروز فلبیت در افرادی که روغن کنجد استعمال نمودند 70% بیشتر از افرادی است که از این روغن استفاده نمودند.

استفاده از روغن کنجد جهت پیشگیری و کاهش بروز فلبیت موثر است به خصوص که روغن کنجد در ایران به وفور در دسترس است و نسبت به داروهای شیمیایی عوارض جانبی نداشته و هزینه زیادی برای بیمار در بر ندارد.

روغن کنجد از دانه کنجد به عمل می‌آید و فراورده‌ای دارویی و خوراکی است که در استفاده از آن در طب سنتی ایران و دیگر ملل مختلف سابقه‌ای دیرینه دارد. این محصول کنجدی، ضمن خاصیت آنتی اکسیدانی، دارای خواص درمانی چشمگیری مانند ضدالتهابی و ضد باکتریایی می‌باشد. روغن کنجد به علت مقاومت در برابر اکسید شدن در مصارف درمانی به کار گرفته می‌شود. همچنین در صنایع داروسازی به عنوان کمکی استفاده نموده و از آن به عنوان حلال مفید برای استروییدهای معیت و سایر داروهای قابل حل در روغن، کپسول و فراورده‌های تزریقی روغنی استفاده می‌شود. در طب سنتی از روغن کنجد برای معالجه تنگی نفس، خش صدا، انسداد روده، تشنج و برطرف کردن عوارض چشم و همچنین جلوگیری از بروز روماتیسم، کاربرد داشته است. کاهش التهاب، رفع خارش بدن و سوختگی نیز از دیگر مواردی است که برای درمان هر یک، از روغن کنجد استفاده می‌شده. این روغن گیاهی، به عنوان پادزهر سموم نیز مورد استفاده بوده است.

روغن کنجد حاوی آنتی اکسیدان های طبیعی است که مانع از فعالیت رادیکال‌های آزاد و در نتیجه آسیب‌رسانی به رشد و فعالیت سلول‌ها می‌شود. به همین منظور مصرف روغن کنجد و به طور کلی فراورده‌های کنجدی، باعث از بین رفتن انواع سرطان‌ها از جمله سرطان دستگاه گوارش، پروستات و سینه می‌شود. همچنین روغن کنجد به دلیل دارا بودن ویتامین‌های E و F از اسیدهای چرب ضروری می‌باشد که باعث تشکیل لایه‌هایی در پوست شده و از سلول‌های پوستی محافظت و از خشکی و تخریب بافت پوست جلوگیری می‌کند.

حلوای عقاب با تولید گروه محصولات کنجدی از قبیل روغن کنجد، همواره تلاش در ترویج سبک زندگی سالم داشته است. گروه کنجد، کرم کنجد و سس کنجد نمونه‌ای از فراورده‌های تولیدی کارخانه حلوای عقاب است.