Russian | English

شناخت اسیدهای چرب امگا ۳ ، ۶ و ۹

شناخت اسیدهای چرب امگا ۳ ، ۶ و ۹
۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۶ نگار حاجی‌زاده

چربی‌ها دارای منشأ حیوانی و نباتی هستند، چربـی‌هـایی بـا منشأ نباتی از دانه‌های روغنی تأمین مـی‌شـوند، روغن‌های گیاهی قسمت عمـده‌ای از رژیـم غـذایی مـا را تشکیل می‌دهند در نتیجه می‌توان گفت که مصرف روغن‌های مایع گیاهی علاوه بر سطح بسیار پایین اسیدهای چرب اشباع و نداشتن کلسترول، مقادیر قابل توجهی از اسیدهای چرب امگا ۳، ۶ و ۹ را را تامین می‌کند. اما سوالی که شاید برای خیلی از افراد پیش بیاید این است که اصلاً اسیدهای چرب امگا چه چربی‌هایی هستند؟ دلیل اهمیت آن‌ها چیست؟!

اسیدهای چرب ضروری یا امگاها گروهی از اسیدهای چرب هستند که بدن قادر به تولید آن‌ها نیست لذا ضروری است که آن‌ها را از طریق غذا تامین کند. این گروه از چربی‌ها شامل اسیدهای چرب امگا۳ (اسید لینولنیک)، امگا۶ (اسید لینولئیک) می‌باشد.

انسان‌های اولیه عمدتاً از انواع ماهی‌ها، سبزیجات و دانه‌ها تغذیه می‌کردند که همگی از منابع اصلی امگا ۳ هستند لذا درصد اسیدهای چرب امگا۳ در بدن آن‌ها بسیار بالاتر از امروز بوده است. اما به‌تدریج با رشد جوامع و صنعتی شدن آن‌ها سبک زندگی انسان دستخوش تغییرات بسیار زیادی شد. به‌گونه‌ای که مصرف گوشت قرمز، انواع فست‌فودها و غذاهای چند بار سرخ‌شده بالا رفت و نتیجه‌ی این تغییرات بر هم خوردن توازن میان اسیدهای چرب امگا۳ و ۶ بوده است.

دانستن نقش اسیدهای چرب در بدن موجب افزایش آگاهی افراد و انتخاب آگاهانه‌تر خوراک مصرفی می‌شود که در ادامه به‌طور اجمالی به معرفی نقش اسیدهای چرب امگا۳و۶ می‌پردازیم:

  • پیشگیری از بیماری‌های قلبی-عروقی
  • رشد و تکامل به‌ویژه در کودکان
  • بهبود عملکرد مغز و اعصاب
  • تسهیل در تنظیم انعقاد خون و فشارخون
  • محافظت از قلب، رگ‌ها، اندام تناسلی، سیستم دفاعی و عصبی بدن
  • ساخت و ترمیم غشای سلولی

بنابراین واضح است که کمبود آن‌ها می‌تواند عوارض جدی برای بدن داشته باشد و موجب بروز بیماری‌ها و عوارضی مانند سکته قلبی، سرطان، مقاومت به انسولین (دیابت)، پیری زودرس، چاقی، آرتروز و آلزایمر ‌شود. اسیدهای چرب امگا-۹ نیز گروهی از خانواده چربی‌های غیراشباع هستند که به‌طورمعمول در چربی‌های گیاهی و حیوانی یافت می‌شوند. بدن قادر به ساخت این نوع اسیدهای چرب است اما دریافت آن از طریق غذا نیز در حفظ سلامت اثرگذار است چراکه در پیشگیری از بروز التهاب در نقاط مختلف بدن نقش دارند. این نکته زمانی اهمیت می‌یابد که بدانیم التهاب چه در سطح سلولی چه در سطح ارگان می‌تواند منجر به بروز بیماری شود و در مقابل، دریافت این نوع اسیدهای چرب به پیشگیری از بروز این بیماری‌ها کمک می‌کند.

به‌طورکلی دانه‌های روغنی در کنار ماهی منابع اسیدهای چرب امگا۳،۶ و ۹ هستند و دریافت منظم و متعادل آن‌ها نیاز بدن را مرتفع می‌سازد. به‌طور دقیق‌تر روغن ماهی، سبزی خرفه، دانه کتان، گردو و سویا از منابع امگا۳ و زیتون و کنجد و کانولا از منابع امگا۶ و امگا۹ می‌باشند. ازآنجاکه حفظ تنوع در رژیم غذایی رمز پیروزی و تداوم پیوسته‌ی برنامه‌های غذایی سالم است، در نظر گرفتن منابع متفاوت یک ماده غذایی می‌تواند تنوع را در رژیم غذایی حفظ کند.

کنجد و محصولات کنجدی اعم از حلواارده، کرم‌کنجد و سس کنجد را می‌توان به‌عنوان منبع مهم اسیدهای چرب امگا۶ و ۹ در نظر گرفت. استفاده از کنجد خام یا برشته چه به‌صورت تکی چه در کنار انواع سالاد و خورش ضمن ایجاد طعم خوب، به علاقه‌مندان طعم کنجد، کمک می‌کند تا از خواص بی‌نظیر این دانه رویایی به شکل‌های مختلف بهره‌مند شوند.

شرکت عقاب به‌عنوان قدیمی‌ترین و معتبرترین شرکت درزمینه تولید محصولات کنجدی علاوه بر تولید انواع میان وعده و سس کنجدی، روغن کنجد را نیز از دانه‌های درجه‌یک، تحت شرایط استاندار با حفظ خواص طبیعی تولید می‌کند. امیدواریم بتوانیم این دانه‌های جادویی را مهمان سفره‌های رنگین اهالی ایران‌زمین کنیم تا به این وسیله در حفظ سلامت ایرانیان تاثیری هرچند اندک داشته‌باشیم.